Thái Nguyên – Tinh hoa trà Việt, kết nối thế giới
VI | EN

Tin Tức & Thông Báo

Cập nhật mới nhất

Trà Thái Nguyên - Nghệ thuật và nét văn hóa Việt
27/09/2026
Trà Thái Nguyên - Nghệ thuật và nét văn hóa Việt
Từ xưa, chè Thái Nguyên đã nổi tiếng thơm, ngon, được dân gian xếp hạng “Đệ nhất danh trà”. Cả trăm năm nay giữa mưa nắng và bao kiếp người, cây chè vẫn lặng lẽ chắt gạn tinh túy của đất trời, để gói ghém trong mỗi chén trà những dư vị cuộc đời, những chát đắng, ngọt ngào cùng triết lý nhân sinh được người Việt gìn giữ qua bao thế hệ. Chén trà kể chuyện đất và người Chậm rãi nhấp từng ngụm trà nóng, để vị trà thong thả lan nơi đầu lưỡi. Vị chát dịu dần nhường chỗ cho chút ngọt thanh, quyện cùng hương thơm nhẹ nhàng, sâu lắng. Trong khoảnh khắc ấy, lòng người cũng trở nên thư thái, tĩnh tại hơn. Chén trà không chỉ là một thức uống, mà còn là một thú vui tao nhã, một khoảng lặng để con người tìm về sự thanh tĩnh giữa nhịp sống thường ngày. Từ lâu, thưởng trà đã trở thành một nét đẹp trong văn hóa ẩm thực truyền thống của người Việt. Nông dân vùng chè Đồng Hỷ giới thiệu thu hái chè nguyên liệu để chế biến chè đinh thượng hạng. Nhưng với người sành trà, một chén trà ngon còn là cuộc gặp gỡ giữa đất và người, giữa bàn tay người làm chè với khí hậu, thổ nhưỡng; giữa cái tĩnh của núi đồi với cái động của đời sống xã hội. Và khi chén trà được nâng lên, người thưởng trà cảm nhận sâu sắc trong sắc vàng sóng sánh là cả một miền quê bình yên và bao nông dân tảo tần cùng năm tháng. Phàm là khi uống trà “người ta” không vội vã. Thường nâng chén ngắm sắc nước, thấy thứ hương của loài thảo mộc thoảng thơm giữa một không gian trà, cảm nhận độ nóng mềm môi rồi mới chiêu từng ngụm nhỏ như để thời gian ngưng lại. Đó là thứ hương thơm dịu dàng đọng lại ở vòm họng, cùng vị ngọt ngào lẩn khuất quanh khoang miệng. Bởi thế, người vùng chè có quyền tự hào khi nói chuyện chè Thái Nguyên bước vào những thị trường khó tính trên thế giới. Vì sản phẩm chè mang theo tên tuổi một vùng đất, và sau mỗi ấm trà là cả một quá trình thay đổi tư duy sản xuất của người nông dân. Chè Thái Nguyên đã vượt qua hàng loạt mẫu kiểm định bằng thiết bị hiện đại, đạt tiêu chuẩn châu Âu MRLs - yêu cầu quan trọng về mức dư lượng tối đa đối với các chất bảo vệ thực vật. Đó là passport để chè Thái Nguyên thông hành vào các thị trường lớn trên thế giới. Đến nay, tỉnh Thái Nguyên có hơn 200 sản phẩm chè sau chế biến được chứng nhận OCOP từ 3 đến 5 sao. Chia sẻ với chúng tôi, ông Vũ Văn Phán, Chủ tịch Hội Chè Thái Nguyên tâm đắc: Từ nhiều năm gần đây, cây chè của tỉnh đã được đa dạng hóa sản phẩm, chế biến tinh, chế biến sâu theo hướng nâng cao chất lượng sản phẩm. Nhiều sản phẩm chè của tỉnh đã giành giải cao tại các cuộc thi chè quốc tế. Với chè Thái Nguyên, câu chuyện về sự “lột xác” của cây chè được đánh dấu bằng nhiều mốc đáng nhớ. Một trong những dấu mốc quan trọng là tháng 9-2017, khi Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ cấp Chứng nhận đăng ký Chỉ dẫn địa lý “Tân Cương”. Từ đó, vùng chè Tân Cương trở thành một giá trị được xác lập bằng pháp lý, gắn sản phẩm với địa danh và chất lượng. Nhưng để chè đạt được chất lượng, thương hiệu như những năm gần đây, bao thế hệ người làm chè Thái Nguyên đã không ngừng thay đổi tư duy, phương thức sản xuất, chế biến chè. Từng lớp lớp nông dân và các thế hệ cán bộ khoa học đã sát cánh, đồng thuận làm cho chè Thái Nguyên xứng tầm với danh hiệu “Trăm năm đệ nhất danh trà”. Bên bàn trà, nghệ nhân Lê Quang Nghìn, xóm Hồng Thái, xã Tân Cương đăm chiêu vẻ nghĩ suy, rồi đưa chúng tôi trở về một miền ký ức. Vâng! Từ hơn 100 năm trước, cụ Vũ Văn Hiệt, người Hưng Yên đã lên vùng đất Tân Cương cùng người dân khai khẩn đồi bãi, trồng chè. Những búp chè một tôm, hai lá qua bàn tay người thợ sao suốt, gặp nước sôi bung nở, trông tựa đàn chim hạc bay về miền đất lành. Cũng từ đó cái tên chè Cánh Hạc đi vào ký ức của vùng chè. Du khách nước ngoài thích thú khi thưởng trà Thái Nguyên. Năm 1935, tại khu Đấu Xảo ở Hà Nội, trong một hội chợ thương mại lớn, chè Cánh Hạc của cụ và người Thái Nguyên đã được tôn vinh giải Nhất. Kể từ bấy giờ thương hiệu “Thái Nguyên đệ nhất danh trà” được tạc vào lịch sử ngành Chè Việt Nam, khắc vào tâm khảm người tiêu dùng trên cả nước, và danh tiếng ấy lan tỏa đến những bàn trà ở Pháp, Ấn Độ và nhiều nước trên thế giới. Cái nếp làm chè ấy được duy trì phổ biến đến những năm đầu thập niên chín mươi của thế kỷ trước. Rồi cơ chế thị trường mở ra, người vùng chè thỏa sức sáng tạo. Từ những búp chè truyền thống, hàng loạt sản phẩm mới xuất hiện: Chè Nõn Tôm, Đinh Nõn, chè Đinh... Mỗi sản phẩm có một cách thu hái, chế biến để tạo ra một định vị riêng. Nhưng dù tên gọi có thay đổi, cái hồn của trà vẫn nằm ở búp chè và bàn tay người làm. Nên trong hàng vạn người làm chè Thái Nguyên, hiện có rất ít người được Nhà nước vinh danh nghệ nhân trà ưu tú. Nghệ nhân Đào Thanh Hảo, Giám đốc HTX chè Hảo Đạt, xã Tân Cương là một trong số đó. Bà chia sẻ: Trà ngon không ở màu sắc rực rỡ hoặc hương thơm nồng đượm, mà ngon bởi cả hương và vị đều nhẹ nhàng, kín đáo như nàng sơn nữ vừa độ xuân thì. Thế mới hay vì sao người xưa mê trà đến vậy. Có mặt ở đó, ông Trần Văn Sinh, du khách đến từ Hà Nội góp vui: Cái thú của trà nằm ở chữ “hậu”. Chát mà không đắng. Đậm mà không gắt. Thơm mà không phô. Uống xong rồi mà hương, vị còn ở lại. Có lẽ cũng vì thế mà những sản phẩm chè một tôm, hai lá ngày nào giống như đàn chim hạc bay về miền cổ tích. Còn những sản phẩm của người làm chè thế hệ mới đang tiếp tục nâng cao chất lượng thương hiệu bằng cách làm mới, kể từ khâu chọn giống, quy trình chăm sóc, thu hái, chế biến và đóng gói sản phẩm. Những doanh nhân trà Thái Nguyên đã và đang mở rộng cánh cửa cho sản phẩm chè đi xa hơn. Ông Bùi Trọng Dương, xóm Hồng Thái, xã Tân Cương cho biết: Trong gia đình, tôi là thế hệ thứ tư gắn bó với cây chè. Từ đời ông tôi đã có chè bán cho người tiêu dùng bên Pháp, Đức, Nga… Đến nay nương chè của gia đình tôi mỗi năm đón gần 100.000 lượt du khách trong nước, quốc tế đến tham quan, thưởng trà và họ mua chè về làm quà biếu người thân. Từ búp chè đến thương hiệu Chị Đặng Thu Hoài, hướng dẫn viên tại Không gian Văn hóa trà Tân Cương (Bảo tàng tỉnh Thái Nguyên) nói như một đúc kết: Nếu chất lượng là phần hồn, thì thương hiệu chính là cách để cái hồn của chè được nhận biết trên thị trường rõ ràng nhất. Câu chuyện của chị gợi cho chúng tôi về cách làm thương hiệu của HTX chè Tân Hương, xã Đại Phúc. Đó là một HTX có quy mô sản xuất nhỏ, nhưng đã tạo được thương hiệu lớn. Cuối năm 2011, sản phẩm chè của HTX được tổ chức Solidaridad và Unilever cấp chứng nhận quốc tế UTZ Certified, khẳng định quy trình sản xuất có khả năng truy nguyên nguồn gốc. Là tiêu chuẩn nông nghiệp bền vững toàn cầu. Sản phẩm đạt chuẩn này có thể thâm nhập dễ dàng vào hầu hết các thị trường khó tính đòi hỏi tiêu chuẩn cao về nông nghiệp bền vững, bảo vệ môi trường và trách nhiệm xã hội tại hơn 116 quốc gia, tiêu biểu. Chất lượng sản phẩm chính là gốc rễ của một thương hiệu mạnh. Điều ấy càng rõ trong câu chuyện của chị Nguyễn Thị Hiền, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Chè Hà Thái, xã An Khánh. Năm 2016, sản phẩm chè Tôm Nõn của Công ty được Hiệp hội Chè Mỹ và Canada trao giải Bạc. Từ nền tảng đó, Công ty tiếp tục hướng tới những sản phẩm chế biến sâu như chè ướp hương, hồng trà, ô long, matcha và các sản phẩm từ trà như tinh dầu trà, cao trà. Du khách trải nghiệm tại vùng chè Tân Cương. Bằng việc nâng cao chất lượng sản phẩm chè, những cánh cửa về giá trị không ngừng được mở ra. Câu chuyện của chị Nguyễn Thị Lý, Giám đốc Công ty cổ phần Chè Tân Cương Hoàng Bình lại có một nét thú vị khác. Năm 2017, được Sở Công Thương vận động tham dự cuộc thi Chè đặc sản quốc tế Bắc Mỹ, chị bận rộn nên “lấy đại” sản phẩm chè Đinh Vương Phẩm gửi đi. Không kỳ vọng quá nhiều, chị cũng không nghĩ đến chuyện giải thưởng. Vậy mà ít ngày sau, tin vui đến: Sản phẩm được trao giải Đặc biệt. Thế mới hay, cái sự đặc biệt có khi lại ở ngay những điều giản đơn nhất. Tôi nghĩ như vậy khi biết mình từng nhiều lần uống loại trà được một tổ chức quốc tế trao giải đặc biệt. Đáng suy ngẫm lắm chứ. Bởi giữa cuộc đời thường lại có những nông dân làm ra sản phẩm đạt đỉnh cao chất lượng, nhưng lại không màng tới bất cứ danh hiệu gì. Chỉ khi đại diện cơ quan Nhà nước đến động viên, khích lệ mới “mang chuông đi gõ xứ người”. Một điều đặc biệt nữa tôi nhận ra trong chén trà đó là những người trực tiếp làm nên thương hiệu chè Thái Nguyên hôm nay chủ yếu là phái đẹp. Minh chứng như chị Đào Thanh Hảo, Giám đốc HTX chè Hảo Đạt, xã Tân Cương, người góp phần nâng tầm sản phẩm chè Tân Cương thành món quà quý đến với nhiều người trên thế giới. Chị Trần Thị Tuyết, Giám đốc HTX Tuyết Hương, xã Đồng Hỷ, với sản phẩm từng được lựa chọn làm quà tặng tại Hội nghị APEC Việt Nam ở Đà Nẵng năm 2017. Chị Nguyễn Thị Hải, Giám đốc HTX chè La Bằng, huyện Đại Từ, người theo đuổi quy trình sản xuất thân thiện với môi trường, có sản phẩm được khách hàng đặt mua với giá 66 triệu đồng/kg. Không phải ngẫu nhiên phụ nữ các vùng chè Thái Nguyên lại có sự tinh tế đặc biệt với trà. Mà bởi kinh nghiệm “cha truyền, con nối”, họ thấu hiểu tường tận sự sinh trưởng, phát triển của cây chè và có cảm nhận tinh tế trong các khâu chế biến, nhất là trong quá trình sao sấy, họ biết chè trong chảo đang cần bao nhiêu nhiệt lượng để điều chỉnh lửa củi. Sự kiên nhẫn của người phụ nữ đã làm các sản phẩm chè có chất lượng, giá trị cao và trở thành một sản phẩm văn hóa. Hiện trên toàn tỉnh Thái Nguyên có hơn 24.000ha chè, trong đó có 23.000ha chè kinh doanh. Chè được chế biến chè theo 3 hình thức: Chế biến thủ công; chế biến công nghiệp và chế biến công nghệ cao, nhưng phổ thông hơn vẫn là chế biến bán công nghiệp. Đến nay bà con sáng tạo ra khoảng hơn 1.000 sản phẩm chè khác nhau, trong đó có hơn 200 sản phẩm chè sau chế biến được chứng nhận OCOP từ 3 đến 5 sao. Tôi còn nhớ trong một lần đến Thái Nguyên làm việc, Tiến sĩ Nguyễn Hữu Tài, Chủ tịch Hiệp hội Chè Việt Nam cho rằng: Ngoài “Tứ đại danh trà” gồm: Tân Cương, La Bằng, Minh Lập và Tức Tranh, tỉnh Thái Nguyên còn có nhiều vùng chè khác cho chất lượng cao. Từ lâu, cây chè đã trở thành một ngành hàng truyền thống có quy mô, thương hiệu, thị trường và có khả năng tạo ra giá trị kinh tế lớn. Không ít chuyên gia kinh tế ví von: Đằng sau thương hiệu chè Thái Nguyên còn là một bản đồ hương vị… Phải lắm chứ, bởi càng hiểu trà, người ta mới nhận ra trà là một sản phẩm ẩm thực, đồng thời là sự cộng hưởng của thổ nhưỡng và đôi bàn tay khéo léo cùng trí óc sáng tạo của người nông dân. Chén trà, một nếp sống văn hóa Nếu chỉ nói về kinh tế, chè Thái Nguyên vẫn chưa thể hiện hết giá trị. Bởi trong chén trà bao chứa cả một nếp sống văn hóa của một quốc gia. Ví như Trung Quốc có trà kinh; Nhật Bản có trà đạo, Việt Nam có trà phong… mỗi dân tộc đều gửi vào trà một cách ứng xử văn hóa với cuộc sống. Ở Thái Nguyên, trà hiện diện trong đời sống thường nhật theo một cách tự nhiên. Các cụ có câu: “Khách đến nhà không trà cũng rượu”. Trong nhà có việc hỷ đều dùng tới trà. Chén trà trở thành cầu nối giữa con người với con người. Trà làm cho mọi sự trở nên giản đơn hơn. Nghệ nhân trà Mông Đông Vũ nói vui: Phụ nữ vùng chè thường có đôi mắt rất tinh đối với trà. Chỉ cần nhìn ấm trà vừa pha, ngửi một chút hương, nếm một ngụm, họ có thể nhận ra trà được trồng ở vùng đất nào của Thái Nguyên. Có lẽ ở Việt Nam không có ai vượt qua ông Vũ về sự sành trà và văn hóa trà. Ngoài sở hữu gần 400 bộ ấm trà cổ, ông còn là bậc thầy, trực tiếp hướng dẫn hàng nghìn phụ nữ Thái Nguyên cách pha trà nghệ thuật. Nhờ đó, nhiều nét đẹp văn hóa mời trà của người Việt vốn giản dị mà sâu sắc được thức lại trong nếp sống đời thường hôm nay. Chén trà trở thành một thứ ngôn ngữ không lời, nhưng thể hiện rõ ràng về tâm tư tình cảm, nội tâm của những người bạn đang “quần ẩm”. Trong thời đại số, các thiết bị điện tử kéo mọi người ra xa nhau hơn. Song ấm trà kéo mọi người gần lại, cùng thưởng thức thứ hương vị trời đất ban tặng và kể cho nhau nghe những câu chuyện tình người. Nhịp sống chậm lại, ý nghĩa hơn bởi đó cũng là lúc mỗi người có thời gian sống thật hơn với chính mình và cho bè bạn. Đáng lắm chứ, bởi đó là một nét đẹp văn hóa thẩm thấu vào xương tủy con người có từ ngàn đời nay. Chén trà là thế, chậm mà không trì trệ, tĩnh mà gần gũi với đời thực. Đó cũng là lý do tỉnh Thái Nguyên ngày càng chú trọng đến việc nâng tầm văn hóa trà, và hướng tới mục tiêu mỗi người dân là một đại sứ văn hóa trà. Trà là vậy. Không ồn ào mà đi rất xa. Không cần nói nhiều mà vẫn kể được chuyện. Bởi trong một chén trà được gói ghém cả càn khôn, có mồ hôi người lao động và có cả một nếp sống thuần việt.
Ban tổ chức Xem tiếp
Lập hồ sơ Tri thức dân gian 'Văn hóa trà Thái Nguyên' đề nghị ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia
27/09/2026
Lập hồ sơ Tri thức dân gian 'Văn hóa trà Thái Nguyên' đề nghị ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thái Nguyên đang phối hợp với Viện Nghiên cứu Lịch sử và Văn hóa Việt Nam triển khai lập hồ sơ khoa học đề nghị đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2026 đối với Tri thức dân gian “Văn hóa trà Thái Nguyên”.    Vườn chè Shan tuyết của đồng bào Dao ở xã Đồng Phúc. Hiện nay, các cơ quan chuyên môn đang phối hợp với đơn vị tư vấn tiến hành khảo sát, điền dã, điều tra, thống kê, kiểm kê, thu thập tài liệu và thông tin tại các địa bàn có hoạt động sản xuất, chế biến, thưởng trà và gìn giữ những tri thức, tập quán liên quan đến văn hóa trà. Trên cơ sở đó, các tư liệu được tổng hợp, phân tích, đánh giá nhằm làm rõ hiện trạng, phạm vi phân bố, chủ thể thực hành và những giá trị tiêu biểu của di sản. Cùng với công tác điều tra, kiểm kê, đơn vị thực hiện sẽ xây dựng lý lịch di sản; ghi hình, ghi âm các hoạt động thực hành và truyền dạy tri thức dân gian; xây dựng bản đồ phân bố di sản và hệ thống hóa các nguồn tư liệu liên quan nhằm nhận diện đầy đủ hơn những giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học và nghệ thuật được hình thành, trao truyền qua nhiều thế hệ trong đời sống của cộng đồng gắn với cây chè, sản phẩm trà Thái Nguyên. Cán bộ khảo sát thu thập thông tin, hình ảnh về trà Thái Nguyên tại xã Phú Lạc. Việc lập hồ sơ khoa học là cơ sở để đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xem xét, quyết định đưa Tri thức dân gian “Văn hóa trà Thái Nguyên” vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Qua đó khẳng định giá trị tiêu biểu và sự cần thiết phải bảo vệ, gìn giữ, trao truyền di sản trong cộng đồng; tạo cơ sở cho công tác quản lý nhà nước, xây dựng các chương trình, chính sách bảo tồn di sản. Đây cũng là tiền đề để khai thác hợp lý các giá trị đặc sắc của văn hóa trà gắn với phát triển du lịch, giáo dục truyền thống, quảng bá hình ảnh vùng đất và con người Thái Nguyên, đóng góp vào phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Ban tổ chức Xem tiếp
Đồng Phúc 'đánh thức' hương trà trong mây
27/09/2026
Đồng Phúc 'đánh thức' hương trà trong mây
Trên những sườn núi cao quanh năm mây phủ ở xã Đồng Phúc (Thái Nguyên), những cây chè Shan tuyết đã bén rễ, sinh trưởng qua hàng trăm năm. Từ phương thức canh tác truyền thống gần như hoàn toàn tự nhiên, vùng chè đang từng bước được bảo tồn, mở rộng theo hướng hữu cơ, gắn với chế biến sâu và phát triển du lịch cộng đồng. Đây cũng là điều đặc biệt để Đồng Phúc tạo dấu ấn tại Festival Trà Quốc tế - Thái nguyên năm 2026, khẳng định vị thế của một trong “Ngũ đại danh trà” trên quê hương “Đệ nhất danh trà”.   Điều kiện khí hậu mát mẻ ở vùng núi cao xã Đồng Phúc phù hợp với cây chè Shan tuyết. Tinh hoa chắt chiu từ đất trời Sáng sớm ở Làng nghề chè Shan tuyết, xã Đồng Phúc, mây từ các sườn núi lững lờ tràn xuống thung lũng, len qua những tán chè cổ thụ. Trong màn sương mỏng, những thân chè xù xì phủ rêu xanh hiện lên như chứng nhân của thời gian. Những cây chè Shan tuyết cổ thụ tán rộng, cành vươn tự do giữa đại ngàn, tạo nên khung cảnh đặc trưng hiếm nơi nào có được. Điều kiện khí hậu mát mẻ quanh năm, biên độ nhiệt ngày - đêm lớn cùng đất đai giàu độ ẩm đã tạo nên vùng sinh thái đặc biệt phù hợp với giống chè Shan tuyết. Trải qua hàng trăm năm thích nghi với tự nhiên, cây chè bản địa ít sâu bệnh, cho búp dày, phủ lớp lông tơ trắng mịn như tuyết. Khi chế biến, trà có hương thơm thanh, vị đậm, chát dịu và hậu ngọt sâu, mang đậm dấu ấn núi rừng. Giá trị đặc sắc của chè Shan tuyết Bằng Phúc không chỉ đến từ điều kiện tự nhiên mà còn được tạo nên bởi phương thức canh tác truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Người dân chủ yếu phát cỏ, vun gốc, chăm sóc và bảo vệ cây. Cỏ được cắt từ hai đến ba lần mỗi năm nhưng vẫn giữ lại một lớp thảm thực vật để che phủ đất, hạn chế xói mòn, duy trì độ ẩm. Việc làm cỏ cũng được thực hiện vào những ngày khô ráo để tránh rửa trôi đất. Đặc biệt, người trồng không sử dụng phân bón vô cơ, thuốc diệt cỏ hay thuốc bảo vệ thực vật hóa học, qua đó bảo vệ hệ sinh thái và tạo nguồn nguyên liệu sạch. Đồng bào người Dao ở thôn Bằng Phúc 3 hiện sở hữu khoảng 400 cây chè Shan tuyết cổ thụ. Ở Đồng Phúc, sản xuất chè hữu cơ không phải là mô hình mới được áp dụng, mà chính là sự tiếp nối của tập quán canh tác truyền thống, dựa trên sự tôn trọng tự nhiên và kinh nghiệm tích lũy của đồng bào địa phương. Bà Phùng Mùi Chây, người dân thôn Bằng Phúc 3, chia sẻ: Cây chè Shan tuyết đã lớn lên, phát triển cùng đồng bào Dao ở thôn chúng tôi hàng trăm năm. Đối với người dân, những cây chè cổ thụ cũng như thành viên trong thôn bản, luôn được bà con gìn giữ, bảo vệ. Giá trị của vùng chè ngày càng được khẳng định. Quần thể 12 cây chè Shan tuyết cổ thụ ở Đồng Phúc đã được công nhận là Cây Di sản Việt Nam. Năm 2018, chè Shan tuyết Bằng Phúc được cấp giấy chứng nhận nhãn hiệu tập thể; cuối năm 2025, Làng nghề chè Shan tuyết Bằng Phúc được UBND tỉnh công nhận là làng nghề của tỉnh. Đây là những dấu mốc quan trọng, khẳng định giá trị lịch sử, sinh thái, nguồn gen và văn hóa của vùng chè. Xưởng sản xuất của Công ty CP Trà SACHTEA, tại thôn Bằng Phúc 1, xã Đồng Phúc. Theo anh Hà Văn Kiên, Tổ trưởng Tổ tự quản Làng nghề chè Shan tuyết Bằng Phúc, sự ghi nhận này cũng đặt ra trách nhiệm lớn hơn đối với chính quyền và cộng đồng trong việc bảo tồn cây chè cổ thụ, gìn giữ giống chè bản địa, bảo vệ môi trường sinh thái và duy trì phương thức canh tác an toàn. Tổ tự quản thường xuyên tuyên truyền, vận động người dân tiếp tục sản xuất theo hướng hữu cơ, bảo đảm nguồn nguyên liệu sạch phục vụ chế biến. Đưa hương trà Đồng Phúc vươn xa Từ lâu, người dân Bằng Phúc đã gắn bó với nghề hái chè, sao chè và làm nên những ấm trà thơm. Tuy nhiên, để cây chè thực sự trở thành sinh kế bền vững, giá trị sản phẩm không thể chỉ dừng ở bán búp tươi hoặc chế biến thủ công quy mô nhỏ. Những năm gần đây, xã Đồng Phúc từng bước hình thành mối liên kết giữa người trồng chè với hợp tác xã và doanh nghiệp chế biến, tiêu thụ sản phẩm. Trên địa bàn hiện có các hợp tác xã Hồng Hà, Bằng Phúc, Nông nghiệp xanh Bình An cùng một số doanh nghiệp tham gia xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường. Nghề chè đang tạo việc làm ổn định cho gần 1.000 lao động địa phương. Anh Hà Văn Kiên, Tổ trưởng Tổ tự quản Làng nghề chè Shan tuyết Bằng Phúc, giới thiệu về khu vực bảo tồn các cây chè cổ thụ của xã Đồng Phúc. Một trong những mô hình tiêu biểu là Công ty CP Trà SACHTEA (Bắc Kạn) liên kết với các hộ dân thôn Bằng Phúc 2 xây dựng vùng nguyên liệu hữu cơ rộng 40ha. Từ nguồn nguyên liệu Shan tuyết bản địa, doanh nghiệp đã phát triển nhiều dòng sản phẩm có giá trị gia tăng cao như hồng trà, bạch trà, trà đen, hoàng trà và trà xanh Shan tuyết hữu cơ. Nhờ đa dạng hóa phương pháp chế biến, cùng một nguyên liệu nhưng tạo nên nhiều tầng hương vị khác nhau. Một số sản phẩm đã đạt chứng nhận hữu cơ USDA của Hoa Kỳ và bước đầu được xuất khẩu sang Hoa Kỳ, Nhật Bản. Anh Nguyễn Thanh Bình, Phó Giám đốc Công ty CP Trà SACHTEA (Bắc Kạn), đánh giá: Điều kiện đất đai, khí hậu và tập quán canh tác của người dân Bằng Phúc rất phù hợp để phát triển trà hữu cơ. Chè Shan tuyết nơi đây có hương và vị đặc biệt; khi chế biến thành các dòng trà lên men sẽ tạo nên bản sắc riêng so với nhiều vùng nguyên liệu khác. Thực tế cho thấy, phương thức canh tác truyền thống không sử dụng hóa chất của người dân Bằng Phúc hoàn toàn có thể trở thành lợi thế cạnh tranh khi được chuẩn hóa bằng quy trình sản xuất, kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc. Nếu tiếp tục đầu tư chế biến sâu, đa dạng hóa sản phẩm, chè Shan tuyết Đồng Phúc sẽ có thêm cơ hội chinh phục nhiều phân khúc thị trường và mở rộng xuất khẩu. Mở rộng không gian phát triển vùng chè Shan tuyết Không chỉ bảo tồn diện tích hiện có, Đồng Phúc còn hướng tới mở rộng không gian phát triển cho cây chè Shan tuyết. Theo dự thảo Quy hoạch chung của xã đến năm 2045, địa phương dự kiến bố trí khoảng 2.000ha đất phù hợp để phát triển vùng chè tập trung quy mô lớn. Định hướng này nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai, khí hậu, bảo tồn giống chè bản địa và tạo nguồn nguyên liệu ổn định cho các cơ sở chế biến. Ông Triệu Đức Thông, Phó Chủ tịch UBND xã Đồng Phúc, cho biết địa phương xác định quy hoạch là nhiệm vụ ưu tiên; đồng thời tập trung nhân giống chè bản địa để hỗ trợ người dân mở rộng diện tích, ứng dụng khoa học - kỹ thuật nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và tiếp tục có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào chế biến. Quần thể 12 cây chè Shan tuyết cổ thụ ở Đồng Phúc đã được công nhận là Cây Di sản Việt Nam. Song song với đó, xã chủ động mời gọi doanh nghiệp khảo sát, đầu tư và bao tiêu sản phẩm. Hiện Công ty CP Chè Quân Chu đang nghiên cứu dự án bảo tồn, phục tráng chè cổ thụ, phát triển vùng chè Shan tuyết gắn với du lịch sinh thái cộng đồng; khảo sát vùng nguyên liệu hữu cơ và nghiên cứu phát triển các dòng sản phẩm như hồng trà, bạch trà, diệp trà Shan. Địa phương cũng định hướng xây dựng chỉ dẫn địa lý cho chè Shan tuyết Bằng Phúc; đầu tư cơ sở chế biến hiện đại; phát triển các dòng trà đặc sản, trà túi lọc, trà thảo dược, trà quà tặng và sản phẩm OCOP. Các vùng nguyên liệu đạt tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ sẽ tiếp tục được mở rộng, gắn với bảo tồn, phục tráng cây chè cổ thụ và kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc sản phẩm. Những sản phẩm trà được sản xuất từ nguyên liệu của Làng nghề chè Shan tuyết Bằng Phúc. Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên năm 2026 sẽ là cơ hội để Đồng Phúc đưa sản phẩm đến gần hơn với người tiêu dùng, nhà phân phối và đối tác trong nước, quốc tế. Đây cũng là dịp để địa phương kể câu chuyện riêng của mình trong không gian văn hóa trà Thái Nguyên - câu chuyện về những cây chè cổ thụ sinh trưởng giữa mây ngàn, gió núi, về phương thức canh tác thuận tự nhiên, về bản sắc văn hóa của đồng bào vùng cao và khát vọng đưa hương vị của đại ngàn vươn xa. Với những giá trị được gìn giữ qua nhiều thế hệ cùng định hướng phát triển bài bản, Đồng Phúc đang từng bước khẳng định vị thế xứng đáng của một vùng nằm trong “Ngũ đại danh trà” Thái Nguyên, để hương vị “trà trong mây” lan tỏa tới những người yêu trà trong nước và quốc tế.
Ban tổ chức Xem tiếp
'Trà trong mây' - Hành trình đánh thức tinh hoa chè Thái Nguyên
27/09/2026
'Trà trong mây' - Hành trình đánh thức tinh hoa chè Thái Nguyên
Giữa mây núi bảng lảng và những đồi chè xanh bất tận, “Trà trong mây” mở ra hành trình khám phá xứ Trà Thái Nguyên, nơi thiên nhiên, văn hóa và con người hòa quyện trong từng chén trà. Từ La Bằng, Bằng Phúc đến Tân Cương, mỗi vùng chè là một câu chuyện riêng về bản sắc, di sản và khát vọng phát triển du lịch xanh bền vững. Trà trong mây 2026 không chỉ là sản phẩm du lịch mới, mà còn là hướng đi để Thái Nguyên kết nối giá trị chè truyền thống với trải nghiệm sinh thái, văn hóa và nghỉ dưỡng. Thông qua hành trình này, Thái Nguyên mong muốn đưa du khách đến gần hơn với vùng chè, với người làm chè và với bản sắc riêng có, từ đó xây dựng thương hiệu du lịch xanh, bền vững gắn với văn hóa trà. La Bằng - Miền chè nơi sườn Đông Tam Đảo       Nép mình bên sườn Đông dãy Tam Đảo, La Bằng từ lâu nổi danh là vùng chè đặc sản của Thái Nguyên với khoảng 800ha chè và là sinh kế chính của hàng nghìn hộ dân. Trên những đồi chè xanh mướt quanh năm, các nghệ nhân như bà Nguyễn Thị Hải vẫn bền bỉ gìn giữ bí quyết chế biến trà truyền thống, góp phần làm nên thương hiệu chè La Bằng đậm hương, sâu vị. Hiện nay, cây chè đã trở thành trung tâm kết nối sản xuất nông nghiệp với du lịch cộng đồng tại địa phương. Trong 5 năm gần đây, La Bằng đã đón hàng trăm nghìn lượt khách du lịch. Toàn xã hiện có 13 cơ sở lưu trú, 16 nhà hàng và nhiều điểm farmstay, homestay phục vụ khách.   Vào dịp lễ, ngày nghỉ, các điểm du lịch cộng đồng, đồi chè, farmstay và khu sinh thái đều tấp nập, cho thấy cây chè đang thực sự trở thành trung tâm kết nối giữa sản xuất nông nghiệp, du lịch trải nghiệm và phát triển kinh tế địa phương. Trong số đó, HTX du lịch Mây Sườn Đông do chị Bùi Thị Mai điều hành là một mô hình tiêu biểu. Từ những nương chè sạch, chị phát triển tour trải nghiệm toàn diện, thu hút cả khách quốc tế. Du khách nước ngoài rất thích tự tay hái chè, sao chè rồi thưởng thức thành quả của chính mình. Đó là trải nghiệm "rất Việt Nam", rất đặc biệt với họ.   Bằng Phúc - Trà San tuyết giữa mây ngàn Vùng chè Shan tuyết cổ tại xã Bằng Phúc cũ, nay thuộc xã Đồng Phúc, tỉnh Thái Nguyên, nằm trên những dải núi cao của dãy Phja Bjoóc thuộc cánh cung Đông Bắc. Nơi đây quanh năm mây phủ, khí hậu mát lạnh, những cây chè cổ thụ vẫn sừng sững giữa đại ngàn, bền bỉ với thời gian. Gia đình anh Triệu Ích Bảo (ở thôn Phiêng Phung) hiện chăm sóc hơn 200 gốc chè Shan tuyết cổ thụ, trong đó có 6 cây đã được công nhận và gắn biển Cây di sản. Anh Bảo cho biết mong muốn biến Phiêng Phung thành điểm đến để du khách không chỉ thưởng trà, mà còn khám phá chè cổ, trải nghiệm văn hóa bản địa và cảm nhận trọn vẹn giá trị của vùng chè di sản.   Ông Triệu Quang Hùng, Chủ tịch UBND xã Đồng Phúc, khẳng định: Những cây chè cổ không chỉ mang giá trị kinh tế mà còn là báu vật của địa phương, gắn với đời sống, văn hóa và bản sắc dân tộc. Việc bảo tồn và phát huy giá trị vùng chè di sản sẽ là nền tảng quan trọng để Đồng Phúc phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng theo hướng bền vững. Toàn xã Đồng Phúc hiện có khoảng 316,79ha chè đang cho thu hoạch, trong đó có tới 740 cây chè Shan tuyết cổ thụ. Đây là nguồn gen quý hiếm của vùng núi phía Bắc, là quần thể sinh học và mang giá trị văn hóa đặc biệt. Ngày 8/12/2025, quần thể 12 cây chè Shan tuyết tại Đồng Phúc được công nhận là Cây di sản Việt Nam, một dấu mốc quan trọng khẳng định giá trị sinh thái, cảnh quan và di sản của vùng chè cổ. Dù sở hữu vùng chè Shan tuyết cổ quý giá và cảnh quan nguyên sơ, Đồng Phúc vẫn đối mặt không ít khó khăn khi hạ tầng giao thông, dịch vụ du lịch và điều kiện bảo tồn còn hạn chế. Địa hình vùng cao, đời sống người dân còn nhiều vất vả khiến việc phát triển kinh tế từ cây chè và du lịch cộng đồng chưa tương xứng với tiềm năng. Bài toán đặt ra cho Đồng Phúc là vừa giữ gìn di sản chè cổ, vừa từng bước đầu tư hạ tầng, xây dựng thương hiệu và tạo sinh kế bền vững cho người dân. Tân Cương giữa không gian văn hóa trà hiện đại   HTX chè Hảo Đạt là một trong những điểm trải nghiệm vùng chè của Thái Nguyên thu hút đông du khách. Với lợi thế nằm trong vùng chè đặc sản Tân Cương, cùng việc áp dụng quy trình sản xuất VietGAP và hữu cơ, sở hữu hệ thống sản phẩm OCOP 5 sao cấp quốc gia, HTX đã xây dựng chuỗi trải nghiệm du lịch khép kín. Du khách được tham quan đồi chè, tìm hiểu quy trình thu hái, sao, vò, sấy, trực tiếp thực hành làm trà, thưởng trà và mua sắm tại khu trưng bày sản phẩm. Năm 2025, HTX chè Hảo Đạt đón trên 32.000 lượt khách trong và ngoài nước đến tham quan, trải nghiệm, trong đó có hơn 1.000 lượt khách quốc tế đến từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ như: Trung Quốc, Đài Loan, Hàn Quốc, Mỹ…    Tại Tân Cương hôm nay, không gian các vùng chè cũng đang thay đổi. Nhiều đồi chè được quy hoạch đẹp hơn, kết hợp cảnh quan sinh thái, khu trải nghiệm, thưởng trà, check-in, homestay, farmstay, tạo nên diện mạo mới cho vùng chè truyền thống. Cây chè ở đây đã trở thành trung tâm của một hệ sinh thái du lịch - văn hóa.   Tại nhiều hợp tác xã chè ở Tân Cương, du khách có thể trực tiếp tham gia hái chè, sao chè, thưởng trà, tìm hiểu nghệ thuật trà đạo, khám phá lịch sử vùng chè và hòa mình vào đời sống của người dân bản địa. Những không gian trà mới được xây dựng không chỉ để bán sản phẩm, mà để kể câu chuyện về trà. Anh Bùi Trọng Đại, Giám đốc HTX Trà và Du lịch cộng đồng Tiến Yên, cho biết chính sự đổi mới trong tư duy phát triển đã giúp Tân Cương mở rộng giá trị cây chè vượt ra ngoài khuôn khổ sản xuất truyền thống. Theo anh Đại, du khách đến với Tân Cương hôm nay không chỉ để mua trà, mà còn để thực sự sống trong không gian văn hóa trà đặc sắc của vùng đất này.   Trong hành trình “Trà trong mây”, nếu La Bằng mang đến vẻ đẹp sinh thái giữa biển mây Tam Đảo, Đồng Phúc mở ra trải nghiệm trà Shan tuyết cổ trên núi cao, thì Tân Cương chính là nơi hội tụ đầy đủ nhất giữa chiều sâu văn hóa trà truyền thống và khát vọng phát triển du lịch trà hiện đại. Dù là chè trung du hay chè cổ thụ, qua hành trình “Trà trong mây”, câu chuyện chè Thái Nguyên đang được viết tiếp bằng một hướng đi mới. Đó không chỉ là một ý tưởng, mà là cách để đánh thức những giá trị đã có từ hàng trăm năm. Ông Nguyễn Chu Thu, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thái Nguyên, cho biết: Trà trong mây 2026 không chỉ là sản phẩm du lịch mới, mà còn là hướng đi để Thái Nguyên kết nối giá trị chè truyền thống với trải nghiệm sinh thái, văn hóa và nghỉ dưỡng. Thông qua hành trình này, chúng tôi mong muốn đưa du khách đến gần hơn với vùng chè, với người làm chè và với bản sắc riêng có của Thái Nguyên, từ đó xây dựng thương hiệu du lịch xanh, bền vững gắn với văn hóa trà.   Sự kết hợp giữa hồ, núi, mây và chè đang giúp Thái Nguyên không chỉ được nhớ đến như vùng đất “Đệ nhất danh trà”, mà còn dần định vị là điểm đến của du lịch xanh, du lịch cộng đồng và du lịch văn hóa đặc sắc của vùng Trung du miền núi phía Bắc. Năm 2026, câu chuyện phát triển của Thái Nguyên không dừng lại ở việc nâng tầm giá trị cây chè, mà còn là hành trình đánh thức những tiềm năng du lịch còn ẩn mình trong mây núi.
Ban tổ chức Xem tiếp
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13